Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej

nr 3/2009

Numer poświęcony jest Polakom, którzy w czasie okupacyjnej nocy ratowali Żydów, płacąc za to bardzo często najwyższą cenę. Jest to jedna z jakże nielicznych prób wypełnienia luki, spowodowanej kilkudziesięcioletnimi zaniedbaniami badawczymi.

Uczestnicy biuletynowej rozmowy: Grzegorz Berendt, Barbara Polak, Marek Wierzbicki i Jan Żaryn, którzy m.in. dyskutują o relacjach polsko-żydowskich przed wojną, o PRL i jednoczesnym rozpowszechnianiu się na Zachodzie nieprawdziwych stereotypów o Polakach; o rozumieniu pojęcia „pomoc” – w warunkach okupacji niemieckiej, o specyfice regionalnej w dziele pomocy. W ratowanie jednego Żyda zaangażowanych było średnio ok. 20, a nawet więcej Polaków, co, biorąc pod uwagę różnorodność form „pomocy”, daje nam ponad milionową rzeszę obywateli II RP, którzy w konkretnej chwili swojego życia dali świadectwo miłości bliźniego. W „Biuletynie” są także teksty o niemieckim terrorze (za ratowanie Żydów groziła ratującym i ich rodzinom śmierć), kulturowej i cywilizacyjnej izolacji Żydów, zwłaszcza na Kresach, o świadczeniu pomocy z powodów religijnych i humanitarnych (przedwojenne podziały i orientacje polityczne przestały odgrywać jakąkolwiek rolę: w tym kontekście na szczególną uwagę zasługuje artykuł Karola Madaja o ks. Marcelim Godlewskim i ks. Antonim Czarneckim, duszpasterzach katolickiej, żydowskiej parafii Wszystkich Świętych w getcie warszawskim). Prezentowane relacje i wspomnienia – niezwykle przejmujące – stanowią najważniejszą i najbardziej obszerną część tego numeru „Biuletynu IPN”.

Do „Biuletynu IPN” dołączyliśmy bezpłatny dodatek – płytę DVD z filmem „Druga prawda”.

Zachęcamy do lektury (stron 116, cena 7, 50 zł).

Spis treści:

ROZMOWY BIULETYNU

KOMENTARZE HISTORYCZNE

  • Karol Madaj – Duszpasterstwo Żydów-katolików w getcie warszawskim
  • Sebastian Piątkowski – Za pomoc Żydom osadzeni w więzieniu radomskim
  • Michał Kalisz – Sprawiedliwi z Czermnej
  • Aleksandra Namysło – „Nie znoszę, kiedy krzywdzą niewinnych ludzi”

SYLWETKI

  • Wojciech Jerzy Muszyński – „Czarny Mecenas”

RELACJE I WSPOMNIENIA

  • Marek Jerzman – „A gdyby to było nasze dziecko?” (pdf – 318 KB)
  • Paweł Knap – „To dla mnie ostatnia chwila”
  • Andrzej W. Kaczorowski – Gdy grób był domem
  • Andrzej W. Kaczorowski – Danusia z miasteczka Piszczac
  • Grzegorz Berendt – Ocalona na Kaszubach
  • Mateusz Wyrwich – Obcy we własnym mieście
  • Anna Zechenter – Jedenaste: przyjmij bliźniego pod swój dach

DOKUMENTY

  • Opracował Witold Mędykowski – Kiedy ludzie żyli jak zwierzęta
  • Marcin Urynowicz – Księża katoliccy z pomocą rabinom?

RECENZJE

  • Kazimierz Krajewski – „Opór”? „Odwet”? Czy po prostu „polityka historyczna”?
  • Marcin Urynowicz – O pomocy Żydom w IFiS PAN – kilka uwag

WYDARZENIA

Uwaga! Korzystając z tej strony akceptują Państwo regulamin Biblioteki Cyfrowej.

Załączniki do strony

Liczba wejść: 50794, od 24.03.2009