Biuletyn IPN (od 2017)

Biuletyn IPN nr 7-8/2017

Głównym tematem numeru jest przeprowadzona w latach 1937–1938 przez NKWD ZSRS w ramach Wielkiego Terroru tzw. operacja polska – jedna z największych, a najmniej znanych zbrodni na Polakach.

Spośród miliona rodaków, którzy w wyniku traktatu ryskiego zawartego w 1921 r. między II Rzeczpospolitą a bolszewicką Rosją znaleźli się za naszą wschodnią granicą, wymordowano być może nawet 200 tysięcy osób. Przywiązani do polskości i katolicyzmu, zostali uznani za szpiegów i sabotażystów, których trzeba zlikwidować.

Zanim doszło do ludobójstwa na mniejszościach narodowych oraz wrogach klasowych (tzw. operacja kułacka) niektórych bezskutecznie próbowano wychować w duchu sowieckim – piszemy m.in. o eksperymencie z powołaniem tzw. Marchlewszczyzny, Polskiego Rejonu Narodowego im. Juliana Marchlewskiego na Ukrainie, który miał być kuźnią nowych kadr przyszłej komunistycznej Polski.

Zbrodnia sowiecka w Winnicy na Ukrainie została, podobnie jak zbrodnia katyńska, odkryta w 1943 r. i nagłośniona przez Niemców.

Z kolei o niezrozliczonych zbrodniach niemieckich mówi autor książki Sprawa Reinefartha.

Borys Sokołow, jeden z zagranicznych autorów numeru (USA, Ukraina, Rosja), specjalizujący się w demaskowaniu nadużyć postsowieckiej polityki historycznej, pisze o przyczynach i skali śmiertelności wśród sowieckich jeńców wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku.  

Do numeru dołączono płytę DVD z filmami: Liliany Komorowskiej i Diany Skaya „Ojcu” i Grzegorza Górnego „Marchlewszczyzna”.

Od 31 lipca w sprzedaży w sieci Empik, placówkach Poczty Polskiej i księgarniach IPN w Warszawie.

   

   


SPIS TREŚCI NUMERU

  • Jarosław Szarek – „Nie mogę o tym pisać ani myśleć”        

Operacja (anty)polska NKWD

  • Hiroaki Kuromiya – Wielki Terror w ZSRS 1937–1938    
  • „Operacja polska” 1937–1938 na tle mechanizmów Wielkiego Terroru.
  • Z Nikitą Pietrowem rozmawia Henryk Głębocki       
  • Marek Klecel – Ludobójstwo przed wojenną zagładą. „Operacja polska” NKWD   
  • Marcin Majewski – „Operacja kułacka”. Tajny rozkaz NKWD nr 00447      
  • Jurij Szapował – System więzienno-łagrowy w czasie Wielkiego Terroru   
  • Anna Zechenter – Skrwawiona winnicka ziemia      
  • Szukam prawdy o „podolskim Katyniu”. O pierwszym ujawnionym miejscu zbrodni „operacji polskiej” NKWD z Jerzym Wójcickim, redaktorem naczelnym „Słowa Polskiego” w Winnicy, rozmawia Anna Zechenter      
  • Dawid Zagził – Polscy komuniści: cena zaprzaństwa       
  • Henryk Stroński – Ukarana Marchlewszczyzna        
  • Serhij Kokin – Zbrodniarze z NKWD przed sądem. Przypadek Żytomierza       

Polskie rodziny

  • Anna Czocher – Najważniejszy jest człowiek. Chrzanowscy i Szlenkierowie   

Komentarze historyczne

  • Marcin Jurek – Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL       
  • Borys Sokołow – Ludzie, wojna i matematyka. Sprawa bolszewickich jeńców 1920 roku         
  • Arkadiusz Kutkowski – Śmierć ze znakiem zapytania      
  • Łukasz Sołtysik – Polowanie na ludzi. Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982 roku 

Sylwetki

  • Adam Hlebowicz – Mohylewianka. Zapiski Marii Jefimow (1912–2006)      

Ludzie wolności

  • Andrzej Grajewski – Nie tylko dysydentka  

Rozmowy

BIULETYN IPN:  

Kolegium:

dr hab. Adam Dziuba,

dr Wojciech Frazik,

dr hab. Waldemar Grabowski,

dr Kazimierz Krajewski,

dr Mariusz Krzysztofiński,

dr Sebastian Ligarski,

dr Agnieszka Łuczak,

dr Marcin Majewski,

dr hab. Filip Musiał,

dr Wojciech Muszyński,

Jan M. Ruman,

dr hab. Krzysztof Sychowicz,

Anna Zechenter

 

    

Redaguje zespół:

Wojciech Butkiewicz – sekretarz redakcji
(tel. 22 5818813,
wojciech.butkiewicz@ipn.gov.pl),

dr Filip Gańczak
(filip.ganczak@ipn.gov.pl),

Jakub Gołębiewski
(jakub.golebiewski@ipn.gov.pl),

Romuald Niedzielko –
zastępca redaktora naczelnego
(romuald.niedzielko@ipn.gov.pl),

Jan M. Ruman – redaktor naczelny
(jan.ruman@ipn.gov.pl),

Andrzej Sujka (andrzej.sujka@ipn.gov.pl),

Piotr Życieński – fotoreporter

    

Sekretariat:

Maria Wiśniewska
(tel. 22 5818819,
maria.wisniewska@ipn.gov.pl)

Projekt graficzny:
Sylwia Szafrańska

Projekt okładki i łamanie:
Kasia Dziedzic-Boboli

Adres redakcji:
ul. Wołoska 5, 02-675 Warszawa

Adres do korespondencji:
ul. Wołoska 7, 02-675 Warszawa

Załączniki do strony

Liczba wejść: 1597, od 24.07.2017