Miesięcznik IPN Pamięć.pl

  • Pamięć.pl 9/2016
  • Pamięć.pl 7-8/2016
  • Pamięć.pl 6/2016
  • Pamięć.pl 5/2016
  • Pamięć.pl 4/2016 W 1957 roku przywódcy Związku Radzieckiego i PRL, Nikita Chruszczow i Władysław Gomułka, rozmawiali ponoć o czymś, co dziś moglibyśmy nazwać polityką historyczną, ale wyjątkowo cynicznie rozumianą. Rozważali, czy w związku z destalinizacją nie ujawnić prawdy o Zbrodni Katyńskiej.
  • Pamięć.pl 3/2016 W roku 1989 jeszcze nie mogłem wziąć udziału w tzw. wyborach kontraktowych, ale doskonale pamiętam tamtą atmosferę: czuło się powiew wolności, na ulicach, z samochodów, na straganach sprzedawano znaczki i koszulki z napisem „Solidarność”, wszędzie wisiały plakaty, na których obok często nieznanych mi ludzi stał Lech Wałęsa.
  • Pamięć.pl 2/2016 Postawienie pomnika Feliksa Dzierżyńskiego na jednym z głównych placów Warszawy (i jednocześnie zmiana jego nazwy) w 1951 roku było jednym z licznych policzków wymierzonych Polakom przez komunistów. Nasza narodowa przekora sprawiła, że jeszcze wiele lat później w Warszawie częściej się mówiło pl. Bankowy, a nie Dzierżyńskiego (podobnie zresztą jak pl. Wilsona zamiast Komuny Paryskiej czy Chmielna zamiast Rutkowskiego).
  • Pamięć.pl 1/2016 Na jednym ze zdjęć, które publikujemy w tym numerze „Pamięci.pl” (na str. 56), stoi czterech partyzantów. Wśród nich Ignacy Sarnecki, który pojawia się także na naszej okładce. Jest rok 1946, Sarnecki jest najmłodszy w oddziale, ma niespełna 17 lat. Niedługo potem tzw. władza ludowa wsadzi go do więzienia i „wyklnie” – jak innych żołnierzy podziemia niepodległościowego.
  • Pamięć.pl 12/2015 Dopóki nie zaczną się święta Bożego Narodzenia, polski grudzień zazwyczaj wygląda dość ponuro. Śniegu jeszcze często nie ma, zimno, deszczowo, ciemno. „Sorry, taki mamy klimat” – ktoś mógłby powiedzieć, ale chyba chodzi tu także o aurę promieniującą z naszej przeszłości. Dwie „grudniowe noce” z 1970 i 1981 roku wryły się głęboko w polską historię. W tym numerze „Pamięci.pl” nie możemy o nich nie pamiętać.
  • Pamięć.pl 11/2015 W tym roku Instytut Pamięci Narodowej obchodzi swoje piętnastolecie. Jednym z filarów IPN są archiwa. Kilometry akt, przede wszystkim tych przejętych po tajnych służbach PRL, to zapis działalności opresyjnego systemu. Skomplikowane, często niejednoznaczne, nierzadko przemieszane i niekompletne, czasem częściowo zniszczone. Ten numer w znacznej mierze poświęciliśmy zagadnieniom związanym z pracą Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, czyli archiwum IPN.
  • Pamięć.pl 10/2015 Od kilku miesięcy co jakiś czas w mediach pojawiają się doniesienia dotyczące mniej lub bardziej istotnych działań w sprawie tzw. złotego pociągu, który rzekomo wciąż stoi ukryty w jednym z podziemnych kompleksów niemieckich z okresu II wojny światowej. Sezon ogórkowy się skończył, a mimo to temat wciąż nie znika – więc może coś w tym jest?
  • Pamięć.pl 9/2015 Po Internecie krąży mem, w którym wykorzystano archiwalne zdjęcie z końca lat trzydziestych XX wieku przedstawiające zlot partyjny NSDAP: wielotysięczna rzesza Niemców zgromadzona pod sztandarami ze swastyką w oczekiwaniu na przemówienie Führera.
  • Pamięć.pl 7-8/2015
  • Pamięć.pl 6/2015 Niezłomność to cecha, która bardzo często pojawia się w charakterystykach bohaterów narodowych, patriotów. Podziwiamy ich za siłę woli, która pozwala im trwać przy własnych przekonaniach mimo przeciwności losu, pokus i zagrożenia.
  • Pamięć.pl 5/2015
  • Pamięć.pl 4/2015 W kwietniu 1943 roku niemieckie władze okupacyjne przekazały społeczeństwu polskiemu informacje o odkryciu masowych grobów w Katyniu. Gadzinówki z „Gońcem Krakowskim” na czele codziennie podawały nowe wieści oraz zamieszczały listę polskich jeńców zamordowanych przez Sowietów.
  • Pamięć.pl 3/2015 „Powiedzcie babci, że zachowałam się, jak trzeba" – to ostatnie słowa, które „Inka”, nasza bohaterka z okładki, przekazała rodzinie w formie więziennego grypsu. Każdy zapewne chciałby móc w taki sposób podsumować swoje życie. Danuta Siedzikówna miała je wyjątkowo krótkie, przerwali je w przeddzień osiemnastych urodzin komunistyczni oprawcy.
  • Pamięć.pl 2/2015 „Od 500 lat z Polakami są tylko kłopoty” – miał powiedzieć prezydent Stanów Zjednoczonych Franklin Delano Roosevelt podczas konferencji jałtańskiej.
  • Pamięć.pl 1/2015 W styczniu 1945 roku, po ponad pięciu latach okupacji, Niemcy zostali wyparci z dwóch ważnych dla historii i kultury Polski miast: Krakowa i Warszawy. Czy było to wyzwolenie, czy tylko zajęcie dwóch punktów na mapie pochodu Armii Czerwonej na zachód – to temat na szerszą dyskusję.
  • Pamięć.pl 12/2014 „Siekiera, motyka, katar sienny, mamy w Polsce stan wojenny” – słowa śpiewanej w grudniu 1981 roku piosenki dowodzą, że w PRL żywe były tradycje walki z systemem za pomocą humoru.
  • Pamięć.pl 11/2014 W doborze źródeł badacze historii najnowszej mają o wiele większy komfort niż np. mediewiści. Ba, problem jest nawet odwrotny: nawał wyprodukowanych w ostatnim stuleciu dokumentów, pamiętników, gazet i nagrań powoduje, że mamy do czynienia z nadmiarem źródeł i jednym z atutów naukowca stała się umiejętność ich selekcji.
  • Pamięć.pl 10/2014 W październiku tego roku mija 30 lat od śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. Nie był to ani pierwszy, ani ostatni katolicki duchowny szykanowany i zamordowany przez aparat bezpieczeństwa PRL.
  • Pamięć.pl 9/2014 22 sierpnia tego roku weszła w życie ustawa, dzięki której znak Polski Walczącej stał się prawnie chronionym dobrem ogólnonarodowym.
  • Pamięć.pl 7-8/2014 Dulce et decorum est pro patria mori – słowa frazy, której autorem jest Horacy, pasują jak ulał do obrazu, który często wyłania się z opowieści i zdjęć związanych z Powstaniem Warszawskim.
  • Pamięć.pl 6/2014 Rok 1989 to w Polsce okres dynamicznych przemian polityczno-ustrojowych, które następnie napędziły podobne zmiany w innych państwach tzw. demokracji ludowej.
  • Pamięć.pl 5/2014 Siedemdziesiąt lat temu na wzgórzu klasztornym w pobliżu miasteczka Cassino zakończyła się bitwa, która weszła do kanonu chwały polskiego oręża. Żołnierze 12. Pułku Ułanów Podolskich rankiem 18 maja 1944 roku zatknęli polski sztandar na gruzach klasztoru, który od pięciu miesięcy stanowił niezdobytą fortecę broniącą drogi do Rzymu.
  • Pamięć.pl 4/2014 13 kwietnia 1943 roku władze III Rzeszy na falach berlińskiego radia podały do publicznej wiadomości informację o odkryciu masowych grobów w lesie katyńskim. Potwierdziły się najgorsze przypuszczenia dotyczące losu tysięcy polskich oficerów wziętych do radzieckiej niewoli we wrześniu 1939 roku.
  • Pamięć.pl 3/2014 W niedawno opublikowanym w jednej z gazet codziennych wywiadzie pisarka Magdalena Tulli mówiła m.in. o patriotyzmie, nacjonalizmie, o tym, że nie jest łatwo być Polakiem.
  • Pamięć.pl 2/2014 W lutym 1945 roku w Jałcie na Krymie przywódcy zwycięskiej (już prawie) koalicji antyhitlerowskiej spotkali się, aby uzgodnić powojenny podział świata.
  • Pamięć.pl 1/2014 Rok z czwórką na końcu oznacza wiele rocznic ważnych dla najnowszej historii Polski. Przede wszystkim tych związanych z wydarzeniami sprzed siedemdziesięciu lat. Artykułem Marka Gałęzowskiego otwieramy w „Pamięci.pl” cykl tekstów poświęconych największej i jednocześnie budzącej szczególnie gorące spory operacji militarnej polskiego podziemia – akcji „Burza”.
  • Pamięć.pl 12/2013 „Raz zdobytej władzy nie oddamy nigdy” – mówił w 1945 roku towarzysz „Wiesław”, czyli Władysław Gomułka – przyszły dyktator Polski tzw. ludowej. Na szczęście jego deklaracja się nie spełniła i prawie już od ćwierćwiecza komuniści w Polsce nie rządzą. Kilkadziesiąt lat historii zdołali jednak zawłaszczyć.
  • Pamięć.pl 11/2013 Wymazywanie pamięci o przeszłości jest jedną ze standardowych metod stosowanych przez systemy totalitarne do reedukacji i tworzenia „nowego” człowieka i „nowego” społeczeństwa.
  • Pamięć.pl 10/2013 Każda władza, która dąży do całkowitej kontroli nad społeczeństwem, nieuchronnie popada w absurd. Po latach (a czasami nawet i na bieżąco) można się z tego śmiać, gorzej, jeśli skutków absurdu akurat doświadczamy na własnej skórze.
  • Pamięć.pl 9/2013 Władysław Borowiec, Henryk Borowy-Borowski, Hieronim Dekutowski „Zapora”, Zygfryd Kuliński, Józef Łukaszewicz, Henryk Pawłowski, Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, Wacław Walicki i Ryszard Widelski…
  • Pamięć.pl 7-8/2013 Siedemdziesiąt lat temu wydarzyła się pierwsza z dwóch katastrof lotniczych w historii Polski, w których zginęli przywódcy państwa.
  • Pamięć.pl 6/2013 Mija właśnie siedemdziesiąt lat od największej tragedii w historii relacji polsko-ukraińskich: mordów na Polakach dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu, w Małopolsce Wschodniej i niemal wszędzie tam, gdzie przedstawiciele obu narodowości mieszkali obok siebie.
  • Pamięć.pl 5/2013 Maj nie należy do kanonu tzw. polskich miesięcy, czyli tych okresów kalendarza historii Polski po 1945 roku, w których dokonywały się przełomowe bądź szczególnie tragiczne wydarzenia o ogromnym dla Polaków znaczeniu.
  • Pamięć.pl 4/2013 Zapraszamy do lektury numeru 4/2013 „Pamięci.pl”, w którym m. in.
  • Pamięć.pl 3/2013
  • Pamięć.pl 2/2013
  • Pamięć.pl 1/2013
  • Pamięć.pl 9/2012
  • Pamięć.pl 8/2012
  • Pamięć.pl 7/2012
  • Pamięć.pl 6/2012
  • Pamięć.pl 4-5/2012
  • Pamięć.pl 3/2012
  • Pamięć.pl 2/2012
  • Pamięć.pl 1/2012