Kalendarium historyczne

Opis projektu i materiały dla nauczycieli

O projekcie

„O tym nie można zapomnieć .. spotkania z kobietami, które przeszły piekło obozów i łagrów”. Czas realizacji 1 października 2013 r. – 6 czerwca 2014 r.

Cele ogólne projektu:

  • dostarczenie uczniom wiedzy na temat dwóch typów władzy totalitarnej – zbudowanej w Niemczech - opartej na nacjonaliźmie i rasizmie oraz powstałej w ZSRR - odwołującej się do komunizmu i pojęcia klasy;
  • zgromadzenie materiału notacyjnego, stanowiącego punkt wyjścia do refleksji na temat konsekwencji społecznych i psychologicznych ustroju totalitarnego.

Cele szczegółowe:

Uczniowie i nauczyciele realizujący projekt:

  • poszerzą wiedzę na temat sytuacji w świecie, Europie i Polsce na początku XX wieku, a w szczególności będą potrafili wyjaśnić genezę i konsekwencje dwóch totalitaryzmów;
  • zdobędą wiedzę na temat deportacji ludności polskiej do nazistowskich obozów i miejsc pracy przymusowej oraz deportacji z Kresów Wschodnich w głąb ZSRR – będą potrafili wymienić okoliczności, w jakich dochodziło do wywózki i miejsca wysiedleń;
  • zdobędą wiedzę na temat indywidualnych losów kobiet – byłych więźniarek obozów koncentracyjnych i łagrów w czasie II wojny światowej;
  • będą znali warunki życia w łagrach i obozach koncentracyjnych;
  • dowiedzą się, w jaki sposób przygotowywać się do spotkania ze świadkiem historii, formułować pytania i przeprowadzać rozmowę ze świadkiem historii;
  • nauczą się wykorzystywać świadectwa autobiograficzne świadków, które pozwolą im zejść z abstrakcyjnego poziomu podręcznikowych danych statystycznych do poziomu losów konkretnej jednostki;
  • nauczą się dokumentowania relacji świadków historii w formie notacji historycznej;
  • rozwiną  krytyczne podejście do źródeł historycznych;
  • rozwiną poczucie empatii i szacunku w stosunku do osób starszych, doświadczonych przez piekło obozów koncentracyjnych i łagrów;
  • rozwiną umiejętność pracy w zespole;
  • rozwiną umiejętności interpersonalne;
  • uświadomią sobie, jakie wartości i postawy  pozwoliły przetrwać jednostkom w ekstremalnych warunkach;
  • uświadomią sobie, jaką tragedią dla ludzkości były totalitaryzmy XX wieku;
  • sformułują własne refleksje na temat represyjności systemu totalitarnego;
  • docenienią historię mówioną jako cenne źródło informacji historycznej.

Rezultaty pracy, jakie należy przesłać w czasie realizacji projektu w formie elektronicznej na adres: anna.klimowicz@ipn.gov.pl:

  • eseje uczniów (w formie elektronicznej; 2-3 tys.znaków bez spacji),
  • dokumentacja zdjęciowa (w formie elektronicznej),
  • notacje (nagrane na płycie DVD wywiady – czas nagrania do 1,5 godz.),
  • zwiastuny notacji (najciekawsze pięciominutowe fragmenty z notacji w celu pokazania ich na prezentacji końcowej nagrane na DVD).

HARMONOGRAM (W ZAŁĄCZNIKU)

Uwagi dodatkowe:

Uczniowie chętni do udziału w projekcie dobierają się sami w trzy lub czteroosobowe zespoły. Jeden nauczyciel może zgłosić nie więcej niż pięć zespołów uczniów z jednej szkoły.
Każdy zespół powinien dysponować kamerą, która będzie potrzebna podczas warsztatów oraz nagrywania wywiadu ze świadkiem historii. Nauczyciele i uczniowie odnajdują (samodzielnie lub przy pomocy koordynatorów z IPN) i kontaktują się ze świadkami historii - kobietami, które przebywały w obozie lub łagrze podczas II wojny światowej. Projekt ma pokazać, w jaki sposób odbierają i doświadczają świata kobiety, jakimi wartościami się kierują, w jaki sposób wojna wpłynęła na ich dalsze losy. IPN nie pokrywa kosztów dojazdów, jakie są przewidziane w czasie realizcji kolejnych etapów projektu. W wyjeździe do Niemiec, będącym formą nagrody/wyróżnienia, wezmą udział zespoły uczniów (z nauczycielami opiekunami), który otrzymali najwyższe oceny za wszystkie rezultaty swojej pracy (suma punktów za kolejno nadsyłane materiały).

Proponowana literatura:

  • Arendt Hannah, Korzenie totalitaryzmu, t. 1-2, Warszawa 1989
  • red. Wiesław Kozub-Ciembroniewicz , red. Hanna Kowalska-Stus , red. Bogdan Szlachta , red. Małgorzata Kiwior-Filo Totalitaryzmy XX wieku. Idee – instytucje – interpretacje, Wydawnictwo UJ, Kraków 2011
  • Albin Głowacki, Sowieci wobec Polaków na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej 1939-1941, Łódź 1997.
  • Gustaw-Herling Grudziński, Inny świat, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2006
  • Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi, Znak, Kraków 2011
  • Aleksander Sołżenicyn, Jeden dzień Iwana Denisowicza, Iskry, Warszawa1989
  • Beata Oberetyńska, W domu niewoli, Czytelnik,Warszawa 2005
  • Wiesław Adamczyk, Kiedy Bóg odwrócił wzrok, Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o., Poznań 2010
  • Orlando Figes, Poślij chociaż słowo. Opowieść o miłosci i przetrwaniu w Gułagu, Wyd. Magnum, Warszawa, 2012
  • red. Janusz Wróbel i Joanna Żelazko, Polskie dzieci na tułaczych szlakach, IPN, Warszawa 2008
  • Zofia Krzyżanowska, Czarna Flaga, PIW,1960
  • Urszula Wińska, Więzi. Losy więźniarek z Ravensbruck, Marpress 1992
  • Wanda Kiedrzyńska, Kobieta w obozie koncentracyjnym, Państwowe Muzeum na Majdanku, Lublin 1972,
  • Lanckorońska Karolina, Wspomnienia wojenne, Kraków 2010.
  • Półtawska Wanda, I boję się snów, Częstochowa 2009
  • Anne Appelbaum, Gułag, Świat Książki, Warszawa, 2005

Filmy, które warto obejrzeć:

  • Eksperyment, reż. Olivie Hirschbiegel, prod. Niemcy, 2003
  • Syberiada, reż. Janusz Zaorski, 2013 r., prod. Polska
  • Wichry Kołymy, reż. Marleen Gorris, 2009 r., prod. Belgia,Francja,Niemcy, Polska
  • Jeniec. Tak daleko jak nogi poniosą., reż. Hardy Martins,  2001 r., prod. Niemcy;
  • Półmgła , reż. Artyom Antonov, 2005 r., prod. Rosja, Niemcy;
  • Gułag, reż. Roger Young, 1985 r., prod. USA;
  • Portrecista, film dokumentalny, reż.  Ireneusz Dobrowolski, 2006 r., prod. Polska
  • Pasażerka, reż. Andrzej Munk,Witold Lesiewicz, 1963, prod. Polska
  • Ostateczne rozwiązanie, reż. Frank Pierson, 2001 r. , prod. Wlk. Brytania
  • Kornblumenblau, reż. Leszek Wosiewicz, 1989 r., prod. Polska
  • Amen, reż. Costa Gavras, 2002, prod. Finlandia, Francja, Niemcy, USA, Rumunia
  • Szara strefa, reż. Tim Blake Nelson, 2001, prod. USA
  • Życie za życie. Maksymilian Kolbe, reż.Krzysztof Zanussi, 1991 r., prod. Polska
Liczba wejść: 53457, od 27.09.2013