IPN TV

IPN TV Warszawa - Niebezpieczna wolność „Uczeń Polski"

W PRL byli młodymi, niepokornymi twórcami podziemnego pisma „Uczeń Polski" (1979-1989). Na Przystanku Historia opowiadali o sobie i swojej roli w walce z komunizmem - Warszawa , 25 kwietnia 2014

Promocja książki „Niebezpieczna wolność »Uczeń Polski« (1979-1989). Fakty, wspomnienia, dokumenty" przekonuje, że historia antykomunistycznego oporu młodzieżowego w PRL cieszy się coraz większym zainteresowaniem miłośników Klio. Zorganizowane na Przystanku Historia wydarzenie stało się okazją do spotkania „w jednym miejscu i czasie" dawnych redaktorów „Ucznia Polskiego" z lat 1979-1989 - Wojciecha Ciszewskiego, Krzysztofa Czumy, prof. Zbigniewa Karaczuna, prof. Tomasza Mickiewicza i Jarosława Włodarczyka. Obok nich zasiedli: zasłużony działacz niepodległościowy, Andrzej Czuma oraz dawny lider NZS, Wojciech Bogaczyk (okazało się, że również oni dwaj odegrali istotną rolę w historii „Ucznia Polskiego").

Spotkanie poprowadził dr Bartłomiej Noszczak z OBEP IPN w Warszawie. Na wstępie przedstawił syntetycznie tematykę książki, jej najważniejsze cele i układ. Wskazał na istotne walory poznawcze prezentowanej pracy oraz jej pionierski charakter, związany z kompleksowym przybliżeniem (w oparciu o fakty, wspomnienia i dokumenty) historii drugoobiegowego czasopisma uczniowskiego.

 

 

Najważniejszą częścią promocji była multimedialna prezentacja, która stała się pretekstem do wspomnień związanych z historią „Ucznia Polskiego". Slajdy zostały ułożone tak, aby przypominały „rodzinny album", który mogli wspólnie oglądać i na bieżąco komentować zaproszeni goście. Dzięki ich wspomnieniom możliwe było przede wszystkim poznanie „w pigułce" przeszłości uczniowskiej bibuły. Zdjęcia m.in. pokazywały najważniejsze postaci związane z „Uczniem Polskim", faksymilia artykułów obrazowały różnorodną problematykę publikowaną na jego łamach, interesujące grafiki i zmieniające się winiety zwracały uwagę na szatę graficzną czasopisma. Wybrane dokumenty SB, związane z inwigilacją „Ucznia Polskiego" prowadzoną (raczej nieudolnie) w ramach Sprawy Operacyjnego Rozpracowania „Uczniak" (1979-1983), przekonywały, że młodzi ludzie byli narażeni na różnorodne szykany i represje ze strony tajnej policji politycznej PRL. Towarzyszące prezentacji świadectwa udowodniły, że dawni twórcy i współpracownicy „Ucznia Polskiego" są ludźmi niebanalnymi. W interesujący, nierzadko dowcipny, choć także niepozbawiony refleksji sposób przedstawili oni genezę pisma, zdradzili kulisy pracy w jego redakcji oraz przybliżyli (zwłaszcza obecnym na sali młodym ludziom) klimat czasów, w których żyli (i konspirowali). Spotkanie zamknęła sesja pytań. O atmosferze towarzyszącej promocji może świadczyć to, że nawet po jej oficjalnym zakończeniu jeszcze długo „przy kawie" prowadzono ożywione rozmowy o historii młodych niepokornych (i nie tylko).

* * *

Pismo „Uczeń Polski" było pierwszym ogólnopolskim periodykiem prasy podziemnej wydawanym przez uczniów i do uczniów skierowanym. Opublikowane w tej książce wspomnienia twórców i współpracowników „Ucznia Polskiego" pokazują nie tylko jego redakcyjną kuchnię, lecz także codzienność nastolatków w ostatniej dekadzie PRL. Obraz całości dopełniają dokumenty SB, które pozwalają poznać czasem groźne, czasem groteskowe działania resortu wobec małoletnich opozycjonistów. Ta książka potwierdza, że żadnej z komunistycznych ekip władzy nie powiódł się do końca eksperyment wtłoczenia młodych Polaków w peerelowskie ramy życia politycznego, społecznego i kulturalnego.

Liczba wejść: 33073, od 23.05.2014