Tylko u nas

ZBRODNIA WOŁYŃSKA – KALENDARIUM WYDARZEŃ

październik–grudzień 1939
Po ataku III Rzeszy na Polskę bojówki OUN przeprowadzają w Małopolsce Wschodniej akcje dywersyjne. W woj. tarnopolskim mają miejsce pierwsze napady na polskie kolonie, ginie kilkuset cywilów. W Generalnym Gubernatorstwie Niemcy tworzą policję ukraińską.
luty 1940
Rozłam w OUN: powstaje frakcja rewolucyjna OUN, nazywana od nazwiska jej przywódcy, Stepana Bandery − OUN-B.
kwiecień 1941
II Nadzwyczajny Zjazd OUN-B w Krakowie uchwala rezolucję o zwalczaniu „polskich ugrupowań, które dążą do przywrócenia polskiej okupacji ziem ukraińskich”.
czerwiec/lipiec 1941
We Lwowie działacze OUN-B ogłaszają Akt odrodzenia państwa ukraińskiego w sojuszu z III Rzeszą. Hitler odrzuca propozycje utworzenia państwa ukraińskiego – Galicja Wschodnia zostaje włączona do GG, Wołyń wchodzi w skład Komisariatu Rzeszy Ukraina.
wrzesień–listopad 1941
Niemcy aresztują członków OUN-B, Stepan Bandera trafia do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen.
21 listopada 1942
List metropolity Andrija Szeptyckiego „Nie zabijaj!” („Ne ubyj! ”), w którym potępił morderstwa dokonywane przez nacjonalistów.
jesień 1942
Na Wołyniu organizuje się Ukraińska Powstańcza Armia, na czele której staje Dmytro Kljaczkiwśkyj „Kłym Sawur”.
13 listopada 1942
Ukraińscy nacjonaliści napadają na Obórki w powiecie łuckim, zabijając ok. 50 polskich mieszkańców wsi.
9 lutego 1943
Wymordowanie ok. 150 mieszkańców polskiej wsi Parośla I przez oddział UPA Hryhorija Perehijniaka „Dowbeszki-Korobki”.
marzec–kwiecień 1943
Pierwsza fala masowych mordów UPA na ludności polskiej w powiatach sarneńskim, kostopolskim, rówieńskim, zdołbunowskim i krzemienieckim; łącznie zginęło ok. 4,4 tys. Polaków.
3–19 marca 1943
Ukraińska policja, samodzielnie i wraz z żandarmerią niemiecką, dokonuje pacyfikacji polskich wsi na Wołyniu, w wyniku których zabito kilkuset Polaków, m.in.  w Broszczówce (pow. rówieński) ponad 200 osób.
27–29 marca 1943
Oddział UPA przy pomocy miejscowych Ukraińców zabija ok. 330 Polaków z Lipnik i Pendyk w pow. kostopolskim.
23 kwietnia 1943
Oddziały UPA dowodzone przez Iwana Łytwyńczuka „Dubowego” palą wieś Janowa Dolina, mordując ok. 600 Polaków.
17 maja 1943
Komendant Obszaru AK Lwów, gen. Kazimierz Sawicki, wydaje rozkaz o utworzeniu polskiej samoobrony.
27 maja 1943
W Niemilii w pow. kostopolskim upowcy zabili 126 Polaków.
czerwiec 1943
„Kłym Sawur” wydaje rozkaz wymordowania polskiej ludności Wołynia.
Powstają bazy polskiej samoobrony, m.in. w Przebrażu, Hucie Stepańskiej, Pańskiej Dolinie, Starej Hucie, Zasmykach i Bielinie.
2 czerwca 1943
W Hurbach żołnierze UPA wspierani przez lokalne bojówki mordują 250 Polaków.
4–5 lipca 1943
W okolicach Przebraża w powiecie łuc­kim oddziały UPA atakują 24 polskie miejscowości i zabijają ok. 550 Polaków.
10 lipca 1943
W Kustyczach pod Kowlem upowcy mordują pełnomocnika Okręgowej Delegatury Zygmunta Rumla i przedstawiciela Okręgu Wołyńskiego AK Krzysztofa Markiewicza, którzy przybyli na rozmowy z dowódcami UPA w celu powstrzymania konfliktu polsko-ukraińskiego.
11–12 lipca 1943
Apogeum pierwszej fazy terroru ukraińskiego wobec Polaków na Wołyniu: równoczesne napady na miejscowości zamieszkane przez Polaków (11 lipca na 99, a 12 – na 50 wsi), m.in. Poryck, Kisielin, Gurów, Wygrance, Zagaje, Sądową, Orzeszyn, Gucin.
17–19 lipca 1943
Po zaciętych walkach Ukraińcy zdobywają bronioną przez polską samoobronę Hutę Stepańską i niszczą 37 pobliskich miejscowości, dokonując eksterminacji ludności polskiej.
31 lipca 1943
Oddziały UPA atakują i palą ok. 20 miejscowości w pow. sarneńskim.
10 sierpnia 1943
Metropolita Andrij Szeptycki wydaje list pasterski z wezwaniem, aby nie kierować się nienawiścią i pragnieniem zemsty na wrogach.
13 sierpnia 1943
Przewodniczący Centralnego Ukraińskiego Komitetu Narodowego (UCK), Wołodymyr Kubijowicz, wzywa do zaprzestania zabójstw Polaków.
28–31 sierpnia 1943
Ataki UPA na polskie miejscowości w powiatach horochowskim, kowelskim, lubomelskim i włodzimierskim.
30 sierpnia 1943
Zbrodnia w Ostrówkach: oddział UPA morduje ok. 500 Polaków.
31 sierpnia 1943
Samoobrona wsi Przebraże, która została zamieniona niemalże w twierdzę, odpiera atak UPA.
Grudzień 1943 roku
Dowódca UPA Roman Szuchewycz wydaje rozkaz o rozpoczęciu „antypolskiej akcji” w Małopolsce Wschodniej.
24–25 grudnia 1943
Oddziały UPA mordują ok. 650 Polaków, m.in. w Janówce, Radomlu, Stanisławówce, Batyniu i Lublatyniu.
28 stycznia 1944
W Suszybabie podjęto decyzję odtworzenia 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, której zadaniem będzie obrona ludności polskiej na Kresach.
luty 1944 roku
Oddziały UPA i dywizji SS „Galizien” dokonują zabójstw na Polakach m.in. w Hanczowie (55 osób), Ludwikówce (ok. 200), Berezowicy Małej i Wiśniowcu (ok. 450) oraz Hucie Pieniackiej (ok. 800).
marzec 1944
Oddziały AK i Batalionów Chłopskich w ramach akcji odwetowych palą m.in. wsie Sahryń, Łasków, Szychowice, Bereś, Mod­ryń, Modryniec, mordując cywilną ludność ukraińską (łącznie ok. 1500 osób).
marzec–kwiecień 1944
Samoobrony miejscowości: Huta Nowa (pow. buczacki), Kolendziany, Szmańkowczyki (pow. czortkowski), Mizuń Stary (pow. doliński), Berbeki, Maziarnia (pow. kamionecki), Sobolówka, Wicyń, Woroniaki Strutyńskie (pow. złoczowski), Stanisłówka (pow. żółkiewski) odpierają ataki UPA.
Sotnie UPA rozpoczynają akcje przeciwko ludności polskiej na Lubelszczyźnie.
12 marca 1944
Oddziały UPA i dywizji SS „Galizien” w klasztorze dominikanów w Podkamieniu i okolicznych wsiach mordują ok. 800 Polaków.
15 marca 1944 
Na stacji kolejowej w Gozdowie bojówka OUN zabija 33 Polaków.
18 marca 1944
Walki 27. Wołyńskiej DP AK z oddziałami UPA w Zapolu.
13–22 kwietnia 1944
Walki 27. Wołyńskiej DP AK z oddziałami niemieckimi w lasach mosurskich.
12 IV 1944
Zbrodnia w Hucisku: żołnierze UPA zabijają ok. 100 Polaków.
15–21 marca 1944
Oddział AK kpt. Piotra Szewczyka „Czera” przeprowadza akcje odwetowe na ukraińskich wsiach w Galicji Wschodniej, zabijając ok. 210 osób.
kwiecień 1944
Ukraińcy dokonują mordów na obszarze od Hanaczowa w woj. tarnopolskim na północy aż po wsie na południu województwa stanisławowskiego, m.in. w Tomaszowcach, Hucisku, Siemiginowie, Sołotwinie, Kutach nad Czermoszem, Pniakach, Sokołach i Zadach. Zginęło ok. 8 tys. Polaków.
15/16 kwietnia 1944
Oddziały dywizji SS „Galizien” mordują w Chodaczkowie Wielkim k. Tarnopola kilkuset Polaków (według różnych źródeł od 250 do 854 osób).
19–22 maja 1944
Walki okrążonych w lasach szackich oddziałów 27. Wołyńskiej DP AK z Niemcami.
22 maja 1944
Ukraińscy nacjonaliści mordują od 120 do 140 Polaków we wsi Bryńce Zagórne.
10 czerwca 1944
27. Wołyńska DP AK naciskana przez Niemców przekracza Bug – Polacy z kresów południowo-wschodnich tracą najważniejszych obrońców.
16 czerwca 1944 roku
W okolicach Zatyla oddział UPA morduje kilkudziesięciu (40–70) polskich pasażerów pociągu osobowego.
1–2 lipca 1944
Oddział AK por. Mariana Czajkowskiego „Tomasza” stacza zwycięską walkę z oddziałem UPA o wieś Zuchorzyce.
26 lipca 1944
Na Lubelszczyźnie okrążona przez Armię Czerwoną 27. Wołyńska DP AK zostaje rozbrojona. Część żołnierzy zostaje rozstrzelanych, część trafia do obozów NKWD na terenie Polski.
1 września 1944
Roman Szuchewycz wydaje rozkaz o wstrzymaniu akcji antypolskich.
9 września 1944
W Lublinie przedstawiciele PKWN i ZSRR podpisują porozumienie dotyczące przesiedleń.
23 listopada 1944
Arcybiskup Josyf Slipyj w liście pasterskim zwraca się do członków UPA o zaprzestanie walki.
1 marca – połowa kwietnia 1945
Oddziały UPA dokonują kilkunastu napadów na polskie wsie w powiecie jarosławskim, m.in. na Korczową, Buczynę, Pigany, Czerwoną Wodę.
luty–kwiecień 1945
Polskie oddziały zbrojne przeprowadzają falę napadów na ludność ukraińską w pasie Lubaczów–Sanok. Ginie około 2–3 tys. cywilów.
1–3 marca 1945
Oddział poakowskiej partyzantki por. Józefa Bissa „Wacława” zabija 365 (w tym kobiety i dzieci) ukraińskich mieszkańców Pawłokomy k. Rzeszowa.
17 kwietnia 1945
Oddział UPA pali polską wieś Wiązownica w pow. Jarosławskim, zabijając ok. 100 mieszkańców.
maj 1945
Rajd sotni UPA „Wowky” po Lubelszczyźnie, podczas którego zabito kilkudziesięciu Polaków (m.in. w Borydycy) – uznawany za epilog czystek antypolskich.
16 sierpnia 1945
Przedstawiciele rządów Polski i ZSRR podpisują w Moskwie umowę graniczną. Dawne polskie województwa wschodnie pozostają w granicach Ukraińskiej SRR.
 
Liczba wejść: 44408, od Data publikacji 06.07.2015