Kamienie Pamięci – I edycja – znajdź bohatera Września 1939
Gimnazjum nr 1 we Wrocławiu
„Wojny przychodzą i odchodzą, a patrioci zostają na zawsze”
Gimnazjum nr 1 we Wrocławiu
Nauczycielka - opiekunka projektu: pani Marzena Bieżuńska
I. Uczniowie realizujący projekt: Dominika Marcińczak, Agnieszka Żaglewska
Bohater projektu: Antoni Brodziak
- miejsce i data urodzenia: 26 maja 1915r., Waszkowo
- stopień wojskowy: strzelec (szeregowiec)
- jednostka, w której służył: 55. Poznański Pułk Piechoty w Lesznie
1 września 1939r. pan Antoni Brodziak brał udział w obronie Leszna, a następnie Kutna. 11 września w miejscowości Piątek został ranny odłamkiem granatu, lecz uratował go skórzany pas wojskowy, który miał na sobie. Po ranie została mu ogromna blizna na plecach. W następstwie tamtych wydarzeń pan Antoni trafił do niemieckiego szpitala, gdzie pielęgniarki nie chciały opatrywać i opiekować się polskimi żołnierzami. 28 września ze szpitala pan Antoni trafił do obozu jenieckiego Stalag III B Furstenberg.
II. Uczniowie realizujący projekt: Klaudia Pytlasińska – lider; Kinga Żak, Tomasz Walicki
Bohater: Jerzy Kaczkowski
- miejsce i data urodzenia: 23 VIII 1913 Radlina koło Tarnowa
- miejsce i data śmierci: 18 II 1987 roku Kleczków
- stopień wojskowy: porucznik
- jednostka, w której służył: 40 pułk piechoty Lwów, od października 1939 Armia Krajowa
Jerzy Kaczkowski walczył w kampanii wrześniowej jako porucznik w okolicach Lublina i Lwowa, w 40 Pułku Piechoty Lwów, gdzie trafił do niewoli radzieckiej. Uciekając został ranny w czasie przepływania Sanu i trafił do szpitala w Janowie Lubelskim. Wywieziony ze szpitala w przebraniu przez zakonnice dostał się do Warszawy. Zabezpieczał ewakuacje władz do Rumunii na odcinku Warszawa –Lublin. Jerzy Kaczkowski otrzymał odznaczenie Za udział w Wojnie Obronnej 1939 r. i został oznaczony Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski.
III. Uczniowie realizujący projekt: Dominika Włoszczyńska (lider grupy); Marta Dziwer, Katarzyna Kircuń, Kamila Smyrgała, Monika Drozd, Aleksandra Bogdanowicz
Bohater projektu: Piotr Włoszczyński
- miejsce i data urodzenia: Soborzyce, 28.04.1915 r.
- miejsce i data śmierci: Pisarzowice, 29.04.2001 r.
- stopień wojskowy: kapral
- jednostka, w której służył: 27 Pułk Piechoty
15.08.1939 roku Piotr Włoszczyński przydzielony został do nowego 24. Batalionu Czołgów w Łodzi. Po wybuchu wojny brał udział w walkach pod Praszką i pod Janowskimi Lasami. Po rozbiciu tej jednostki znalazł się w „Jednostce Zbiorczej”. Wraz z nią wycofywał się do Kraśnika Lubelskiego przez Kielce, następnie ewakuował do okolic miasta Sarny. Tam żołnierze walczyli do wyczerpania amunicji. Uciekając przed armią niemiecką, Piotr trafił do niewoli radzieckiej, w której przebywał trzy tygodnie. Po ucieczce został schwytany przez patrol niemiecki i osadzony w Krasnym Stawie. Tam widział masowe rozstrzeliwania jeńców. Dzięki zaradności i pomocy pewnej kobiety zdołał stamtąd uciec. Przebył pieszo 86 km. Widząc patrol niemiecki udawał kulawego. Dobrzy ludzie pozwolili mu przenocować. Wyczerpany i wygłodzony dotarł do żony, która była przekonana, że on nie żyje, ponieważ wcześniej otrzymała informację o jego śmierci, kiedy go zobaczyła w pierwszej chwili go nie poznała.
IV. Uczniowie realizujący projekt: Aleksandra Gajek, Marta Piątek, Beata Kowala
Bohater projektu: Michał Czasławski
- miejsce i data urodzenia: Stanisławów (dzisiejsza Ukraina), 29.09.1913
- stopień wojskowy: wachmistrz (we wrześniu 1939 roku)
- jednostka, w której służył: VI Dywizjon Artylerii Konnej - Ułanów, II Pułk Kawalerii
W dniu wybuchu wojny pan Michał Czasławski był dwudziestosześcioletnim żołnierzem zawodowym VI Dywizjonu Artylerii Konnej- Ułanów. We wrześniu 1939 roku jego oddział został rozbity w Lasach Janowskich. Resztka ocalałej dywizji dostała rozkaz przedostania się do Warszawy w celu obrony stolicy. Po kapitulacji miasta pan Czasławski dostał się niewoli rosyjskiej, następnie został wcielony do Armii Rosyjskiej, z której jednak udało mu się zbiec. Chciał wrócić do rodzinnego Stanisławowa, jednak uniemożliwiła mu to zamknięta granica. By nie dostać się do sowieckiego obozu internowania, zerwał naszywki z munduru. Do 1941 roku ukrywał się pod przybranym nazwiskiem, dzięki pomocy zaprzyjaźnionych Ukraińców.
V. Uczniowie realizujący projekt: Wiktoria Kotwicka i Dagmara Świetlicka –
Bohater projektu: Czesław Malinowski
- miejsce i data urodzin: ur. 17.06.1921r. w Torzeńcu (ówczesne woj. poznańskie)
- jednostka, w której służył: cywil
Pan Czesław w czasie wybuchu II wojny światowej miał 18 lat. 1-szego września uciekał wraz ze swym młodszym bratem z wioski, w której mieszkali – Torzeńca, gdyż oddziały niemieckie wkroczyły na tamte tereny. Wśród ludzi panował straszny popłoch i chaos. Pan Czesław uciekał z bratem i kilkoma kolegami na rowerach, bez jedzenia, nie mieli żadnych dokumentów, ani pieniędzy. Jechali w stronę stolicy. Przejeżdżali przez takie miasta jak Serock, Zduńską Wolę, Zgierz, Łowicz, Sochaczew. W czasie drogi do Warszawy przeżyli bombardowanie przez samoloty niemieckie. Kiedy dotarli do stolicy, zapisali się do Komitetu Obrony Warszawy. Budowali barykady, zrywali bruk, kopali głębokie wykopy, stawiali tramwaje w poprzek ulic, aby utrudnić Niemcom wejście do miasta. Znajdowali się tam aż do kapitulacji Warszawy.
VI. Osoby realizujące projekt: Marta Kuzynowska – liderka, Dominika Majchrzak
Bohater projektu: Marian Wodniak
- data i miejsce urodzenia: 13.02.1920 r. , Herne w Niemczech
- data śmierci: 21.03.2010 r.
- stopień wojskowy:
Dzień wybuchu wojny, 1 września 1939 roku, zastał pana Mariana Wodniaka w pociągu, którym udawał się w godzinach rannych ze Śremu do Poznania na urlop. 5 lub 6 września, obaj z ojcem, dołączyli do fali uciekinierów na wschód. Chcieli zapisać się do wojska i udać na front. W Kłodawie rozplakatowane były ogłoszenia zawiadamiające, iż Wojskowa Komisja Poborowa tworzy kolumny marszowe i wysyła na front. Oficer rejestrujący poborowych nie chciał zapisać pana Mariana ze względu na młody wiek. Dopiero argumenty o ukończeniu przez niego kursu Przygotowania Wojskowego przekonały oficera, który zarejestrował chłopaka, zaznaczając, że zgłasza się jako ochotnik. Zatem już 7 września 1939 roku Marian Wodniak został na Komisji Poborowej zarejestrowany jako ochotnik i już jako żołnierz Wojska Polskiego skierowany na front. Tego samego wieczoru wyruszył ze swoją jednostką wojskową szybkim marszem w kierunku Kutna i Warszawy. Brał udział w bitwie nad Bzurą, po której wrócił do domu w Poznaniu. 16 listopada 1939 r. został aresztowany przez miejscową policję niemiecką. Bity do nieprzytomności do niczego się nie przyznał i nie wydał żadnego z kolegów. Przebywał w kilku więzieniach, ostatecznie przewieziono go do obozu w Auschwitz.
VII. Uczennice realizujące projekt: Magdalena Poprawa, Aleksandra Nowak, Aleksandra Szymańska
Bohater projektu: Bolesław Gleichgewicht
- data i miejsce urodzenia: 30 kwietnia 1919, Warszawa
- stopień wojskowy: cywil
Bolesław Gleichgewicht wrzesień 1939 spędził w Warszawie, służąc w Obronie Przeciwlotniczej. W tym czasie w całym mieście trwała zacięta walka powietrzna i lądowa. O swoim losie bohater sam mówi tak: „Druga wojna była dla mnie okresem tragicznym. W pełnym tego słowa znaczeniu i powiedzmy… bardzo znaczącym. Uważałem, że muszę wyjść z Warszawy, że szanse przeżycia pod okupacją niemiecką są minimalne. Ciekawe, że moi rodzice, zwłaszcza ojciec, byli innego zdania. Bardzo byli przeciwni mojemu wyjazdowi, a ojciec jeszcze w dniu, w którym wyjeżdżałem (1 listopada 1939 roku) twierdził, że narażam się na zgubę. Powiedział, że to właściwie początek mego końca, że nie dam sobie rady w tej wojennej zawierusze, że powinienem zostać. Mówił, że wprawdzie jest bardzo ciężko, że będzie jeszcze ciężej, ale Niemcy to kulturalny naród, więc na pewno da się przeżyć… Jakoś nie przewidział tego, co będzie.”
Liczba wejść: 17184, od Data publikacji 20.01.2015