1)     Grupa realizująca projekt:

Młodzi Historycy – Szkoła Podstawowa im. W.H. Gawareckiego w Małej Wsi:
Natalia Bartosińska, Martyna Gołębiowska, Aleksandra Grzelak, Kinga Kopecka, nauczyciel – opiekun: Andrzej Jeznach

2) Szkoła Podstawowa im. W.H. Gawareckiego w Małej Wsi, ul. Kochanowskiego 17, 09-460 Mała Wieś; adres mailowy: sp_mala_wies@poczta.onet.pl,    ajeznach@wp.pl; telefon: (24) 23 14 044

3) Tytuł projektu : Ośmiu z Zakrzewa

8 września do Podgórza, w powiecie płockim dotarła z Poznania grupa harcerzy (lub członków jakiejś organizacji paramilitarnej, przysposobienia wojskowego) w wieku około 16 - 17 lat, uzbrojona w jeden karabin, z zamiarem przedostania się do Warszawy. Ponieważ tereny nadwiślańskie były już w rękach Niemców, harcerze ukrywali się na terenie wsi Rakowo, częściowo zamieszkałej przez kolonistów niemieckich. Po próbie zamachu na niemieckiego żandarma zostali wytropieni. Część zginęła w nierównej potyczce, rannych dobito, pozostałych – po wykopaniu dołu, rozstrzelano na polu jednego z gospodarzy. Okoliczni chłopi za zgodą Niemców zbili kilka trumien i pochowali na tymże polu pomordowanych chłopców. Hitlerowcy nie pozwolili oznaczyć mogiły krzyżem. Wiosną 1941 roku w wyniku starań księdza Longina Wiśniewskiego, przebywającego w parafii Zakrzewo, zaistniała możliwość ekshumacji i identyfikacji zwłok. Niemieckie władze wyraziły zgodę na przeniesienie ciał  na cmentarz w Zakrzewie. Po odkopaniu grobów przy pięciu ciałach odnaleziono dokumenty z adresami zamieszkania. Ksiądz Wiśniewski po pogrzebie nawiązał listowny kontakt z jedną z rodzin, powiadamiając w ten sposób o śmierci synów i ustalając tożsamość zabitych. Młodzi ludzie pochodzili z Poznania, z dzielnicy Łazarz, mieszkali przy ulicy Marszałka Focha - obecnie Głogowskiej (ewentualnie spod Poznania i tutaj pracowali). Nie jest do końca jasna ich przynależność organizacyjna. Harcerzom z 100 Poznańskiej Drużyny Harcerskiej nie udało się w ostatnich latach potwierdzić przynależności zabitych do którejś z poznańskich drużyn (poza być może jednym z poległych), stąd wysnuto przypuszczenie, że mogli oni należeć do jakiejś organizacji przysposobienia wojskowego.
 

Naszym podstawowym działaniem było odwiedzenie miejsc związanych z bohaterami projektu, wykonanie fotografii mogiły oraz próba zebrania relacji ustnych o wydarzeniu (co okazało się bardzo trudne). Aby przybliżyć postacie poległych kolegom z naszej szkoły, zorganizowaliśmy konkurs na projekt pomnika harcerzy z Zakrzewa. Spotkał się on z pozytywnym przyjęciem, szczególnie w najmłodszych klasach. Gromadząc materiały do portfolio dzięki Internetowi zorientowaliśmy się, że informacji na temat ośmiu poległych poszukują od pewnego czasu harcerze z Poznania. Kontakt (telefoniczny) z przedstawicielem 100 Poznańskiej Drużyny Harcerskiej zmienił niesamowicie nasze spojrzenie na harcerską legendę z Zakrzewa – okazało się, że to co wydawało się oczywiste wymaga jeszcze wielu badań, że być może nasi lokalni bohaterowie wcale nie byli harcerzami. Efektem naszych badań jest wystawa zaprezentowana jak dotąd w Szkole Podstawowej i Społecznym Liceum w Małej Wsi (22 – 31 marca 2010 r.). Ponieważ nasi starsi koledzy z liceum także wzięli udział w projekcie IPN, połączyliśmy siły tworząc jedna wystawę. Będziemy ją w dalszym ciągu rozwijać pokazując kolejnych lokalnych bohaterów z burzliwego XX wieku. W takiej rozbudowanej postaci wystawa zostanie pokazana w Czerwińsku (siedzibie oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego), w oddziale Towarzystwa Naukowego Płockiego w Wyszogrodzie oraz m.in. w parafii Zakrzewo. Okazją do kolejnej prezentacji będzie wrześniowa cykliczna impreza Dni Gminy Mała Wieś. Za pośrednictwem zaprzyjaźnionego oddziału PTH w Czerwińsku nad Wisłą wystąpiliśmy do wójta gminy Mała Wieś (na terenie której miały miejsce wydarzenia z 1939 r.) z propozycjami ustawienia tablicy informacyjnej, oznakowania miejsca śmierci, przygotowania publikacji lub wsparcia rajdu szlakiem bohaterów. Obecnie oczekujemy na efekt naszego apelu.

Instytucje i osoby wspomagające realizację projektu:
 

Temat był dla nas niesamowity, ponieważ mało znani chłopcy z Zakrzewa byli niewiele starsi od nas. Właśnie ten fakt motywował nas w szukaniu wiadomości o tych niezwykłych młodych ludziach. Choć praca była ciężka z powodu małej ilości informacji, jesteśmy dumni, że mogłyśmy choć trochę rozsławić te niesamowite postacie. Bardzo ważne dla nas było bezpośrednie zetknięcie z miejscową wojenną legendą i zestawienie jej z rzeczywistością.